Byron i bajronizm - klp.pl
Streszczenia i opracowania lektur szkolnych klp klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
George Noel Gordon Lord Byron
Urodził się: w 1788 r. w Londynie.
Pochodzenie: zubożały ród angielski; dzieciństwo nie należało do szczęśliwych – ojciec opuścił rodzinę, umarł w kilka lat po urodzeniu się George’a; relacja z ekscentryczną matką nie układała się; dokuczało chłopcu kalectwo stopy. W 1798 r. odziedziczył w spadku godność para Anglii, przywilej zasiadania w Izbie Lordów, siedzibę rodową;

Nauka: studia szkolne i uniwersyteckie wśród majętnych i utytułowanych kolegów (żył wtedy ekstrawagancko, z towarzyskim rozmachem, nonszalancją; rozpoczęły się długi);
Praca i działalność: rozpoczął pisanie już na studiach, z niego się utrzymywał (nie licząc długów w środowisku);

1809-1811 – podróż na Wschód, przez Portugalię i Hiszpanię do Grecji, potem Albanii i Konstantynopola;

1812 – powrót do Londynu; życie w atmosferze skandalu, wiecznego nie ustatkowania się; gorszenie opinii publicznej swobodnymi zachowaniami, radykalizmem (poglądami libertyńskimi); miano odszczepieńca; małżeństwo z dużo starszą arystokratką – skandal, separacja; jednocześnie olśniewający triumf literacki; od 1812 r. jego książki rozchwytywano;

1816 – wyjazd z Anglii na stałe (dobrowolne wygnanie), przez Belgię do Szwajcarii, potem Włochy i Wenecja; tu wciąż prowadził tryb życia oryginała – wszędzie mu towarzyszące zwierzęta, intensywne romanse, uprawianie sportów (pływanie, jazda konna, szermierka, boks); we Włoszech budził raczej zaciekawienie niż zgorszenie, ale przez kontakty z ruchami wyzwoleńczymi przykuwał uwagę policji;
bliskie związki z Shelleyem, angielskim poetą, wizjonerem wolnej ludzkości;

wystąpienie w parlamencie angielskim w obronie robotników;
udział czynny w walkach o wyzwolenie Greków;

Zmarł: 19 IV 1824 r. na febrę, w Missolungi nad zatoką Patras, dokąd przybył wspierać walczących Greków.

Twórczość literacka:
1812 – ukazanie się dwóch pierwszych pieśni Wędrówek Childe Harolda. „Obudziłem się pewnego poranka i byłem sławny”;
1813 – Giaur, powieść poetycka; wydanie pierwsze – 5 czerwca, siódme (!) – w listopadzie tegoż roku;
– Narzeczona z Abydos, kontynuacja powieści wschodnich, dwie kolejne również w tym kręgu:
1814 – Korsarz oraz Lara;
1816 – druga i trzecia pieśń Childe Harolda – cały utwór jest poetyckim opisem podróży, jednak najważniejsza jest tu płaszczyzna dygresji, refleksji osobistych (od smutku i melancholii do ironii i kpiny) – wędrówka po duszy autora;
– Oblężenie Koryntu i Paryzyna, kolejne powieści poetyckie; potem aż do 1823 powstały jeszcze: Więzień Chillonu, Żale Tassa, Mazepa, Wyspa;
1817 – Manfred, poemat dramatyczny;
1818 – początki pracy nad Don Juanem, dziełem życia Byrona, nieskończonym; zdążył wydać za życia pieśni I-XVI; fabuła utworu obejmuje przygody tytułowego bohatera, wędrującego po krajach Europy końca XVIII w.; wirtuozeria wiersza, ironii, dowcipu; dygresyjność – nieustanny dialog z czytelnikiem;
1821 – Kain, tragedia misteryjna;
1822 – Niebo i ziemia, misterium;
– Wizja sądu, poemat satyryczny o tematyce historycznej;
1823 – Wiek brązu, poemat także z kręgu historycznego, Byron ceni tu Kościuszkę i Waszyngtona za ich dążenia niepodległościowe.
Byron jest jednym z poetów, którzy ukonstytuowali romantyzm w Europie. Jego twórczość stała się ważna dla Francuzów, Niemców, Włochów, Skandynawów i Słowian. Angielski lord zaproponował w swoich dziełach pewną postawę wobec świata; postawę, zwaną bajroniczną, którą przyjęło całe pokolenie ludzi młodych, wrażliwych, wchodzących w życie. Niezależnie od kultury czy języka odbiorców i naśladowców Byrona, pociągały tych ludzi: 1) idee zawarte w twórczości i życiu autora Giaura, jak
• świadomość swej wartości, indywidualizm
• odwrócenie się od banalnego, filisterskiego życia, oryginalność
• rzeczywista krytyka obyczajów, bunt przeciw normom społecznym
• wyruszenie w świat w poszukiwaniu ludzi o bratniej duszy – samotność banity, ducha niepokornego wobec zastanych reguł świata
• poszukiwanie prawdy o samym sobie
oraz 2) sposób przekazywania tych idei. Byron nie tworzy literatury moralizującej czy dydaktycznej. Dla niego najważniejszy jest osobisty ton wypowiedzi. Novum tego pisarstwa polegało na odwadze manifestowania poglądów, bez szacunku dla ustalonych autorytetów i zasad życia (sprzeciw wobec modelowi oświeceniowemu). W tej metodzie uprawiania literatury było okazywanie na kartach książek autentycznych emocji: gniewu, drwiny, pogardy, wyrazu bólu i zawodu. Była to reakcja na czasy, w których żył poeta. Nie mógł on znieść fałszu, hipokryzji salonowego towarzystwa, szarości życia, nudno upływającego według zasad moralnych (które istniały tylko jako etykieta, przyzwoitość traktowano obłudnie). Może dlatego twórczość Lorda spotkała się z tak ogromnym aplauzem i niemal uwielbieniem.
Sam Byron kreował swój wizerunek. Rozpowszechniał dwuznaczne pogłoski na własny temat, otaczał się ludźmi ekscentrycznymi, z marginesu społecznego. Opinię satanisty zyskał dzięki zainteresowaniom problematyką zła w człowieku, tajemnicą buntu Prometeusza i Lucyfera. Legendę dopełnia tragiczny koniec życia – zaangażowanie się Byrona w walkę o niepodległość Grecji. Taka konsekwencja postępowania jest także elementem bajronizmu.

Bajronizm to zatem zespół tendencji literackich i ideowych w twórczości romantyków, ukształtowany przez biografię i dzieła George’a Gordona Byrona. Wyrażał się w kreacji bohatera literackiego jako człowieka o nieprzeciętnej indywidualności, skłóconego z otoczeniem, zbuntowanego przeciw porządkowi społecznemu i normom moralnym. Bajronizm obejmuje również sięganie do formy powieści poetyckiej (patrz punkt 4.) lub poematu dygresyjnego, jak i praktykowanie ironii romantycznej. W literaturze polskiej przejawiał się głównie w twórczości A. Mickiewicza, J. Słowackiego, A. Malczewskiego .


Polecasz ten artykuł?TAK NIEUdostępnij


  Dowiedz się więcej
1  Giaur - streszczenie
2  Gatunek literacki, kompozycja Giaura
3  Oskarżam czy bronię Giaura? - rozprawka



Komentarze: Byron i bajronizm

Dodaj komentarz (komentarz może pojawić się w serwisie z opóźnieniem)
Imię:
Komentarz:
 



2007-05-17 20:35:04

jestem nauczycielką języka polskiego i muszę przyznać, że ta strona jako jedna z nielicznych posiada bardzo dokładne dane na temat wszystkich zamieszczonych tu utworów


2006-09-18 21:17:00

kolejny raz trafiam na wasza strone i jestem zadowolona:) musialam napisac wypracowanie na temat"Bajronizm-postawa zyciowa i zasada tworcza" i pomogliscie mi w tym;)


2006-02-21 12:44:26

mogę powiedzieć że te opracowanie tematu berdzo misię przydały, - oby tak dalej!szkoda że nie ma opisanego końca życia poety.




Streszczenia książek
Tagi: